नेपाली शेयर न्यूज/ ल्यू यिक्यान (Liu Yiqian) चीनका सबैभन्दा प्रभावशाली र चर्चित लगानीकर्तामध्येका एक हुन्, जसले सामान्य पृष्ठभूमिबाट शुरू गरेर शेयर बजार, बीमा, र कला संसारसम्ममा आफ्नो छाप छोडेका छन्। उनको जीवनकथा “ट्याक्सी चालकबाट अर्बपति” सम्मको संघर्ष र सफलताको प्रेरणादायी कथा हो।
ल्यू यिक्यानको जन्म सन् १९६३ मा शाङ्घाईका आम–पछाडी वर्गीय परिवारमा भएको थियो। उनको परिवार आर्थिक रूपमा सहज थिएन, र यिक्यानले कम उमेरदेखि नै आमाको साथ कारोबारमा हातेमालो गर्न थाल्नुपर्यो। उनले १४ वर्षमा पढाइ छोडेर आमालाई मदत गर्न सडकमा ब्याग बेच्ने काम गरे। यसको साथै उनले केही समय ट्याक्सी ड्राइभरको काम पनि गरे। यी अनुभवहरूले उनलाई मेहनत तथा जोखिम उठाउने क्षमता सिकाए, जुन पछि उनको लगानी यात्रामा निकै उपयोगी साबित भयो।
१९८० र १९९० को दशकमा चीनले आर्थिक सुधार नीति लागू गर्दा शेयर बजार विस्तार हुन थाल्यो। यिक्यानले यो अवसर चाखेर स्टक ट्रेडिङमा प्रवेश गरे। उनले प्रारम्भमा थोरै रकमका साथ शेयर किनबेच सुरु गरे, र उनको पहिलो ठूलो सफलता एउटा स्टेट–स्वामित्व कम्पनी (SOE) को सेयर खरिदबाट आयो। उसले लगभग ६०,००० युआन खर्चेर Cheng Huang Miao नामक कम्पनीको सेयर खरीद गरेको थियो, जुन पछि上市 (IPO) भयो र यसको मूल्य तीव्र रूपमा बढ्यो।
उनको लगानी रणनीति सरल थियो, बजारको प्रवृत्तिलाई पहिचान गर्ने, जोखिम मापन गर्ने, र अवसर देख्दा हिम्मतपूर्वक कदम चाल्ने। उनलाई “असाधारण बजारको नाक” रहेको थियो भनी स्वयं उसले स्वीकार गरेको छ, जसले उनलाई प्रारम्भिक स्टक बजारमा ठूलो सफलता दिलायो।
लगानीबाट कमाएको पैसा उनले बिस्तारै अन्य क्षेत्रहरूमा विस्तार गर्न थाले। यिक्यानले “Sunline Group” नामक होल्डिङ कम्पनी स्थापना गरे, जसको गतिविधि रसायन उत्पादन, रियल इस्टेट, बीमा र वित्तीय सेवामा फैलिएको छ। उनले बीमा क्षेत्रमा विशेष ध्यान दिएर Guohua Life Insurance कम्पनीको स्थापना गरे र त्यसलाई आफ्नो लगानी प्लेटफर्मका रूपमा प्रयोग गरे।
तर, ल्यू यिक्यान केवल स्टक‑लगानीकर्ता होइन उनी एक प्रतिष्ठित कला संग्राहक पनि हुन्। उनलाई “चिकेन कप बास” (Chicken Cup Boss) र “चीनको सबैभन्दा विलासी अर्बपति” भनेर चिनिन्छ। उहाँले एक 500 वर्ष पुरानो मिनग चीनको चिकेन कप (मिङ युगको पोर्सिलेन कप) अडक्रेशनमा खरीद गरे, र त्यो कपमा उनले चिया समेत पिउने प्रदर्शन गरेर चर्चा बटुले।
उनले Amedeo Modigliani को सुप्रसिद्ध चित्र “Nu Couché (Reclining Nude)” पनि अमेरिकी क्रिस्टीको नीलामीमा १३० मिलियन डलरभन्दा बढीमा खरीद गरे। यस किसिमका कलात्मक खरीदले उनको समृद्धि मात्र होइन, उनको सांस्कृतिक दृष्टि र संसार–दृष्टिको प्रतिबद्धता पनि देखाउँछ।
यिक्यान र उनकी पत्नी वाङ वेईले शाङ्घाईमा “लङ म्यूजियम” (Long Museum) पनि स्थापना गरेका छन्। यो निजी कला संग्रहालय नै उनको कलाप्रेम र धनी जीवनशैलीको प्रमाण हो। लङ म्यूजियममा चीनको पारम्परिक कला, समकालीन कलासम्मका अनमोल रचनाहरू देखाइन्छ।
उनको लगानी शैली जोखिममय छ, उनले धेरै सूचीबद्ध कम्पनीहरूमा हिस्सेदारी लिएका छन्, बीमा, औषधी र टेक्नोलजी क्षेत्रहरूमा सक्रिय लगानी गरेका छन्। तर उनको कलासंग्रहमा गरिएको खर्च र सार्वजनिक व्यक्तित्वलाई लिएर कतिपयले उनलाई “ड्रामाटिक तथा असामान्य” लगानीकर्ता ठान्छन्, र उनी सार्वजनिक कलाक्रयहरूको नीलामीमा चटकदार क्रियाकलापका लागि प्रसिद्ध छन्।
व्यापार र लगानीमा सफलतापछि पनि, यिक्यानले आफ्नो जिबनशैली सरलै राखेको कुरा अन्तरवार्तामा बताउँछन्। उनले भनेका छन् कि उनको जोखिम मापन क्षमता, बजार बुझ्न सक्ने चातुर्य र वीक–अप्रोच उनलाई सफल बनाएको थियो।
यिनको सफलता कथा चीनमा आर्थिक सुधारपछि उदाएका "नयाँ धनी वर्ग" को प्रतीक हो, व्यक्तिहरू जसले साधारण पृष्ठभूमिबाट उठेर स्टक बजार, लगानी र कलासंग्रहमा ठूलो छाप छोडेका छन्। उनी नयाँ आर्थिक युगका एक प्रेरणादायी पात्र हुन्, जसले स्टक बजार मात्र होइन, कलाको दुनियाँमा समेत ठूलो योगदान दिएका छन्।
