काठमाडौं । पछिल्लो समय बैंकिङ प्रणालीमा लगानीयोग्य रकम (तरलता) थुप्रिँदै गएपछि वाणिज्य बैंकहरूले निक्षेपको ब्याजदर घटाउने क्रमलाई चैत महिनामा पनि जारी राखेका छन्। फागुनको तुलनामा चैत १ गतेदेखि लागू हुने गरी ६ वटा वाणिज्य बैंकले मुद्दती निक्षेपको ब्याजदर घटाएका हुन् भने १४ वटा बैंकले पुरानै दरलाई निरन्तरता दिएका छन्।
कति पुग्यो औसत ब्याजदर?
बैंकहरूले ब्याजदर घटाएसँगै व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपको औसत ब्याजदर ४.४९ प्रतिशतमा झरेको छ, जुन फागुनमा ४.५७ प्रतिशत थियो। त्यस्तै, संस्थागत मुद्दती निक्षेपको औसत ब्याजदर पनि घटेर ३.२९ प्रतिशत कायम भएको छ।
कुन बैंकको अवस्था कस्तो?
यसपटक नेपाल बैंकले सबैभन्दा बढी (०.६० प्रतिशत बिन्दु) ब्याजदर कटौती गरेको छ। कुमारी बैंकले पनि ०.४१ प्रतिशतले ब्याजदर घटाएको छ। यद्यपि, केही बैंकहरूले अझै पनि अधिकतम ५ प्रतिशतसम्मको ब्याजदर कायमै राखेका छन्।
- ब्याजदर घटाउने बैंकहरू: नेपाल बैंक, कुमारी बैंकसहित ६ वटा।
- ब्याजदर स्थिर राख्ने बैंकहरू: नबिल, एनआईसी एशिया, राष्ट्रिय वाणिज्य, एभरेष्ट, सिद्धार्थ, सानिमा, र प्रभु बैंक लगायत १४ वटा।
किन घट्दैछ ब्याजदर?
बजारमा नयाँ कर्जाको माग न्यून हुनु र निक्षेप संकलन बढ्दै जानु नै ब्याजदर घट्नुको मुख्य कारण हो। विशेषगरी निर्माण र उत्पादनमूलक क्षेत्रमा देखिएको सुस्तताका कारण नयाँ लगानी हुन सकेको छैन। बैंकहरूले आफ्नो सञ्चालन लागत घटाउनका लागि निक्षेपको ब्याजदरमा कटौती गरिरहेका छन्।
ऋणी र लगानीकर्तालाई कस्तो असर पर्ला?
निक्षेपको ब्याजदर घट्दा बैंकहरूको 'आधार दर' (Base Rate) पनि तल झर्छ। यसले पुराना तथा नयाँ ऋणीहरूका लागि ब्याज सस्तो बनाउनेछ। सस्तो ब्याजदरले उद्योगी र व्यवसायीहरूलाई नयाँ लगानी गर्न प्रोत्साहित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। यदि आगामी महिनाहरूमा पनि कर्जाको माग बढेन भने ब्याजदर अझै घट्न सक्ने संकेत देखिएको छ।
