आइपिओ भनेको के हो ?

काठमाडौं । IPO (Initial Public Offering) भन्नाले एउटा कम्पनीले पहिलो पटक आफ्नो शेयर सर्वसाधारणलाई बिक्रीका लागि खुला गर्ने प्रक्रियालाई जनाइन्छ। कुनै कम्पनीले आफ्नो व्यवसाय विस्तार गर्न, नयाँ परियोजना चलाउन, वा अतिरिक्त पूँजी जुटाउन चाहन्छ भने उसले सर्वसाधारण लगानीकर्ताबाट पैसा उठाउने उद्देश्यले IPO जारी गर्छ।

IPO आउनु अघि कम्पनीले नेपाल धितोपत्र बोर्डबाट अनुमति लिन्छ । अनुमति प्राप्त भएपछि मात्रै कम्पनीले आफ्नो शेयर सार्वजनिक रूपमा बिक्रीमा ल्याउन पाउने व्यवस्था हुन्छ। IPO प्रायः १०० रुपैयाँ अंकित मूल्यमा आउने भएकाले लगानीकर्ताले कम मूल्यमा शेयर किन्न पाउँछन्, र बजारमा सूचीकरण भएपछि मूल्य बढ्न सक्ने सम्भावनाले धेरैले IPO मा आवेदन दिन्छन् ।

IPO मा आवेदन दिन प्रक्रिया पनि सजिलो छ – लगानीकर्ताले मेरो शेयरमार्फत आफ्नो बैंक खाताबाट ASBA प्रणाली प्रयोग गरेर भर्न सक्छन्। सामान्यतया न्यूनतम रकममा पनि आवेदन दिन मिल्ने हुँदा धेरै सर्वसाधारण यसमा आकर्षित हुन्छन्। कम्पनी सार्वजनिक रूपमा शेयर बिक्री गरेर धनी–गरीब सबैलाई लगानी गर्ने मौका दिन्छ, र यसै प्रक्रियाबाट कम्पनी निजी अवस्थाबाट सार्वजनिक कम्पनी (Public Limited) बन्छ।